Skip links

Main navigation

LIBRA TË RINJ
Regjimi totalitar mund të fillojë me censurën, por vetëm duke e çuar më tej – sepse nuk kërkon aq t’u imponojë qytetarëve çfarë nuk duhet thënë në publik, sa t’i stërvitë këta për ta riprodhuar veten në publik duke thënë ato që duhen thënë, pra nëpërmjet indoktrinimit. Indoktrinimi paraqitet si e kundërta e censurës, sepse ka natyrë (logjikisht) pozitive; të bën të thuash gjëra të caktuara dhe, përkatësisht, të marrësh fjalën në rrethana të caktuara, të skriptuara. Individi gjuhësisht i indoktrinuar, flet në publik me parafabrikate, ose me fraza të përdorura prej të tjerëve, duke e lejuar veten të flitet nga ligjërimi i Tjetrit. ... për të bërë përpara, nuk mjafton të mos thuash atë që nuk i pëlqen pushtetit, por duhet të thuash atë që i pëlqen pushtetit.
Shkëlqim Çela
"Barërat e së keqes" është vëllimi i shtatë në prozë i autorit Shkëlqim Çela dhe vjen si përmbledhje prozash të shkurtra, të cilat nxjerrin bukur në pah trajtat e stilit të njërit prej autorëve më të spikatur e më interesantë të letrave shqipe në ditët tona. Vëllimi nyjëtohet në tri pjesë, nga të cilat e para zhvillohet kryesisht në kontekst amerikan, ku edhe rron prej shumë vitesh autori. Në këto proza e shkuara bartet në aktualitet e përmbajtur poedhe e pambarimtë. Pjesa e dytë e librit mbërrin si “letërsi kujtese” mbi jetën në Shqipërinë e së shkuarës, autori zgjedh që në tablonë e së shkuarës të skicojë, mu si nervatura ato forca të përhershme e të pandryshueshme në shoqërinë shqiptare. Në pjesën e tretë prozat shtillen më shtruar, më imët e më gjatë se në dy pararendëset. "Barërat e së keqes" është nga ato libra të cilët shijohen ngadalë e që ke dëshirë t'u kthehesh e t'i rilexosh.
Romani shtillet si një kronikë ngjarjesh që ndodhin brenda 15 ditëve, ngjarje të ngritura mbi groteskun, të cilat me gjithë zymtinë e përgjithshme, të bëjnë të vesh buzën në gaz me notat e humorit që ka fund e krye. Situatat surreale të çojnë ndër mend romanet e realizmit magjik. Personazhet kryesore të romanit: Ida, studentja e mjekësisë, ëndërrimtare dhe rebele, Vladi, shkrimtari më i rëndësishëm i vendit në kërkim të guximit për të qenë vetvetja, Teo, pacient i “Kosheres”, spitalit për sëmundje të papërcaktuara, dhe Bulëza, balerina e hajthme e tragjike, e shoqërojnë lexuesin në vende të trilluara, si Kosherja, Kalaja me Zyra apo Vargmalet e Urthit, por që jehojnë njëherësh të mirënjohura në kujtesën e lexuesit shqiptar. “15 ditë prilli” është një roman i fortë që të mbërthen që në faqet e para e të lë brenda vetes pikëpyetje të rëndësishme për mënyrën si e kemi jetuar të shkuarën e si po e projektojmë të ardhmen. Stili i mprehtë i autores, me shqipen aq të pasur e karakteristike të saj, të fut në një botë e cila të shfaqet përpara syve sikur një film.
Rreth njëqind poezi të tre poetëve të mëdhenj italianë të shekullit XX, Eugenio Montale, Salvatore Quasimodo dhe Giuseppe Ungaretti vijnë në shqip të përzgjedhura dhe shqipëruara nga poeti i njohur shkodran Zef Zorba, njohës e admirues i të treve. Ato mbetën dorëshkrim për disa dekada rresht dhe po shohin dritën e botimit, më në fund, në një libër dygjuhësh, me tekstin shqip e italisht përbri – mënyra ideale për të shijuar poezinë e përkthyer. Poezitë i paraprin një parathënie e shqipëruesit, ku ai vë në dukje rëndësinë e udhës që ata do të çelnin për letërsinë moderne europiane.
Libra